Als makelaar in de spagaat
De makelaardij is de afgelopen jaren al een aantal keer flink opgeschud, maar weinig ontwikkelingen hebben zo’n impact als de recente certificering van het biedlogboek. ‘Eerlijk Bieden’ is inmiddels verheven tot de standaard en dat belooft meer transparantie in het aankoopproces. Dat klinkt als een stap in de juiste richting—openheid creëert vertrouwen. Toch wringt er iets bij mij.
Als makelaar heb ik een plicht: ik moet het onderste uit de kan halen voor mijn opdrachtgever, de verkoper. Dat is mijn primaire taak, mijn verantwoordelijkheid. Maar hoe verhoudt die opdracht zich tot een biedlogboek waarin elk bod minutieus wordt vastgelegd en gedeeld? Wordt onderhandelen hierdoor niet eerder een procedurele exercitie dan een strategisch spel?
De intentie achter het biedlogboek is ongetwijfeld goed. Er was kritiek op de handelswijze van een aantal makelaars waarbij door steekproeven werd aangetoond dat er sprake was van vriendjespolitiek. Een eerlijker en transparanter systeem kan dit tegengaan en daarmee kunnen we branche-breed het vertrouwen winnen. Maar wat als transparantie doorslaat naar rigiditeit? Wat als het ons beperkt in de onderhandelingstechnieken die juist in het belang zijn van de verkoper?
Dit plaatst de makelaar in een lastige positie. We willen integer en transparant werken, maar ook onze opdrachtgever optimaal bedienen. Het biedlogboek geeft structuur en houvast, maar voelt soms als een keurslijf dat de essentie van onderhandelen uitholt.
Weerstand lijkt zinloos, al is de NVM zo tegen op deze ontwikkelingen dat ze volledig zijn afgehaakt. De nieuwe realiteit is er, en we zullen ernaar moeten handelen. De uitdaging zit in de balans: hoe zorgen we ervoor dat het biedlogboek een waardevol instrument wordt zonder dat het onze onderhandelingsruimte beknot? Misschien ligt het antwoord in hoe we de regels gaan interpreteren en hanteren. In ieder geval ben ik blij dat we het vooralsnog met zelfregulatie doen, en niet met wetgeving.
Een transparante werkwijze is goed voor ons vak. Maar als transparantie een doel op zich wordt, in plaats van een middel om eerlijke en optimale deals te sluiten, dan moeten we oppassen. Had de makelaardij hier nou zo'n behoefte aan? Denken we nou echt dat de cowboys door zo'n lullig logboekje vriendjespolitiek achterwege laten? In ieder geval gaan alle makelaars die wel integer handelde nu ook verantwoording afleggen over hun werkwijze.