Politieke podcasts over wonen, ‘in de vijfde versnelling’

ma 16 mrt, 17:10 Algemeen

LAND VAN CUIJK | ‘In luchtkastelen kun je niet wonen’, ‘Je moet ook inzetten op ‘anders, anders, anders’ en ‘Betaalbaar wonen voor iedereen’: het is een greep van de diverse uitspraken die partijen hebben gedaan in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag 18 maart. Huisvesting is één van de belangrijkste thema binnen ieders campagne. En hoewel alle partijen het er over eens zijn dát er meer en betaalbare woonmogelijkheden moeten komen binnen, lopen de meningen sterk uiteen over hoe dit klaar te spelen en voor wie die woonruimte bedoeld is. Makelaar Dick Arts en financieel adviseur Jef van den Boorn van VIND Makelaardij, samen met en jurist Rob Noy, gingen daarom het gesprek aan met álle lijsttrekkers om te achterhalen hoe elke partij denkt het woonprobleem binnen de gemeente te beteugelen. Die gesprekken zijn terug te luisteren in de podcast ‘Vastgoed in de Vijfde Versnelling’. 

Alle lijsttrekkers vinden dat er volop bijgebouwd moet worden, maar waar?. Zo hamert Liberaal LVC lijstrekker Liesbeth van Heeswijk op “maatwerk”. Zij merkt op dat als er puur op procentueel bijbouwen wordt ingezet “dan worden Boxmeer, Grave en Cuijk alleen maar groter en groter”. Ze gunt juist de dorpen ook groei, “want als er gebouwd wordt, als er gewoond wordt, dan blijven die voorzieningen vanzelf overeind.”
Ook Mike van Diemen, lijsttrekker van GroenLinks – PvdA ziet heil in maatwerk, maar dan voornamelijk voor kleine kernen. Hij merkt op dat je “in kleinere kernen niet zomaar grote woningbouwprojecten van zoveel honderd woningen kan doen.” Hij noemt Linden als voorbeeld, waar zo’n honderd huizen staan. “Dus het is raar als je dat dan er ineens bij gaat zetten.”
Het CDA van lijsttrekker én huidig ‘bouwwethouder’ Bouke van Vught wil niet per se procentueel bijbouwen, maar ziet wel een gemiddelde groei van zo’n 10%. Maar, in de podcast geeft ze aan dat de dorpen met goede verkeersontsluiting, vaak dicht bij de A73, meer woningvraag kennen. “Daar hebben we nog een extra woningambitie op gezet”.
Team Lokaal presenteerde eerder al de motie ‘Ieder jaar een straatje erbij’, hopend op geleidelijk groei in elk van de 33 kernen. Die motie haalde het niet, mede omdat D66 dit idee als “goedkope opklopperij” ziet. Blijvend bij Linden, D66-lijsttrekker Thomas van der Meer geeft aan nog maar te moeten zien waar dit straatje in die kern er bij kan want “volgens mij zit je dan in de plas”. Hij vervolgt: “Er zijn kernen waar die behoefte er, de facto, niet zo is, en je hebt gewoon niet altijd de mogelijkheden”.

Sociale huur
Dick, Jef en Rob hebben er natuurlijk baat bij als die nieuw gebouwde woning te koop worden gezet. Maar, het gezellige trio ziet ook zeker het belang van sociale huur. In de podcast met SP lijsttrekker Bregje van Lieshout komt dit onderwerp uitgebreid aan bod. Bregje betoogt dat projectontwikkelaars wel een “iets minder dik belegde” boterham mogen overhouden aan de realisatie van een project met sociale huur, zodat de huurprijzen ook lager uitvallen. Want, “het aandeel sociale huurwoningen (moet) veel groter moet zijn”. Groter dan de huidige 30-40 regeling, die 30% van de nieuwbouw voorschrijft voor sociale huur.
Een regeling die de VVD, onder aanvoering van Joeri Nuijen, juist een doorn in het oog is. Hij vindt die regeling “te krampachtig”, en wil juist “voor iedereen een huis, sociaal en middenklas”. Hij wil meer kijken naar wáár sociale huur komt. “Ik vraag me af of je heel blij wordt, als iemand met een sociale portemonnee, om in Westerbeek te wonen zonder auto.”

‘Voor iedereen een huis’
Breder getrokken brengt deze uitspraak ook de meningsverschillen teweeg. Het CDA hamert op een derde van de woningen voor starters en een derde voor senioren. 50PLUS, aangevoerd door lijsttrekker Agnes Timmers, wil ook méér woningen voor de oudere doelgroep, al noemt ze geen concrete cijfers. Belangrijker vindt ze dat die senioren niet (te veel) er op achteruit gaan. Tevens pleit Agnes voor zogenaamde ‘Knarrenhofjes’. Een “prachtig woord” vinden Jef, Rob en Dick, maar ze begrijpen het ten volste. Kleinere complexen met meerdere woningen en gezamenlijke voorzieningen, zodat mensen elkaar blijven ontmoeten. Agnes: “Tegenwoordig, men kent buurman nog niet meer in de nieuwe wijken. Mensen zijn ook allemaal aan het werken met z’n tweeën.”
De SP en GroenLinks-PvdA zien heil in een woonfonds, om iedereen aan een woning te krijgen. Kort gezegd houdt dat in dat de gemeente tegemoet komt bij plannen die voor een projectontwikkelaar niet financieel rendabel zijn. Mike: “Als er dan wel projecten zijn met dure koopwoningen, dan kun je met een vereveningsregel ervoor zorgen dat de projecten waar dat gebouwd wordt, (…) ook bijdragen aan dat er andere projecten zijn.”

Groene belemmeringen?
Alle lijsttrekkers zijn van mening dat de bouwplannen, hoewel ze wel degelijk lopen, worden geremd door een overdaad aan regels en soms traag ambtelijk handelen. Wat betreft Lijst Bart Theunissen ligt een deel van die vertraging al in de onderhandelingsfase met de projectontwikkelaars. De eenmanspartij, die vooral pleit voor meer transparantie en “geen gekonkel” binnen de gemeente, heeft behoefte aan “gemeenteraadsleden (…) die op een gegeven moment zeggen ‘luister eens even, wij willen dat er gebouwd wordt’.
Ook groene ambities kunnen hiervoor in de weg staan. In meerdere afleveringen van ‘Vastgoed in de Vijfde Versnelling’ uit Dick zijn frustratie over de mus. Als zo’n vogel ergens genesteld zit, wordt de bouw vertraagd. Dick is er van overtuigd dat dit dier “echt wel ergens anders een boom vindt.” Volgens Helma Pluk van Team Lokaal is dat “deels te kort door de bocht” geredeneerd. “want we hebben die regels niet voor niks. Maar ik denk wel dat we met z’n allen moeten kijken, en dat als het dan ook gaat van ja, welke regels kun je veranderen? Deze regels kunnen wij niet veranderen (...) dus dan moeten we mee dealen, hoe frustrerend dat ook is.” Maar, Helma vraagt zich in de podcast ook af of, indien er tegen dit soort regeltjes aangelopen wordt, er niet gewoon alsnog gebouwd moet worden. “en dan kijken: worden we teruggefloten?”
Ook Forum voor Democratie vindt dat het “ontzettend moeilijk gemaakt” wordt om woningen te bouwen, door de groene regels. De partij van lijsttrekker Marianne Akkermans is “absoluut niet voor” het verplicht gasloos bouwen. Ze twijfelt of het reëel is om alles te elektrificeren terwijl de elektro-infrastructuur niet op orde is.

Vastgoed in de Vijfde Versnelling
Tien afleveringen van ‘Vastgoed in de Vijfde Versnelling’ compleet uitlichten in één artikel is een klus die zelfs in de vijfde versnelling nog tamelijk onmogelijk is. Zo is nog niet eens besproken wie de woningen met voorrang mogen betrekken: mensen uit eigen kern, iedereen, statushouders? Als jij, net als de politieke partijen, de woningbouw een belangrijk thema vindt tijdens deze gemeenteraadsverkiezingen, dan doe je er goed aan om zelf de podcasts nog eens te beluisteren. Welke partij sluit het beste aan bij jouw meningen en woonbehoeften?
Terugkijkend zijn Dick, Jef en Rob in ieder geval zeer te spreken over hoe de podcasts zijn verlopen. “We wisten eigenlijk niet waar we aan begonnen. Wij wilde simpelweg dat de luisteraars begrijpen wat de invloed van de lokale politiek kan zijn.”, zegt Dick tevreden. “Dat alle tien de lijsttrekkers ‘ja’ zeiden en bij ons langs wilden komen, was een grote verrassing. We zijn trots op het resultaat: tien inhoudelijke gesprekken over de lokale woningmarkt”.