Land van Cuijk bewijst dat meer natuur niet ten koste hoeft te gaan van perspectief voor de boeren

LAND VAN CUIJK | De gemeenteraad van het Land van Cuijk stemde vorige week in met nieuw beleid voor een vitaal buitengebied. Uitbreiding van de natuur en perspectief voor de boeren gaan daarin hand in hand. “Als grootste agrarische gemeente in Noord-Brabant willen we aan de slag met stevige ambities en een voorbeeld zijn voor andere gemeenten in het land”, stelt wethouder Mark Janssen van Gaal (CDA).

Door Martijn Schwillens

De Visie vitaal landelijk gebied Land van Cuijk 2040 is beleid dat volgens Janssen van Gaal een toonbeeld genoemd kan worden van samenwerking. “Waterschap, milieuvereniging en ZLTO zaten met elkaar aan tafel. Qua agrarisch beleid zie je landelijk dat iedereen het over 80 procent eens is en discussieert over de overige twintig procent. In het Land van Cuijk zijn we het veel meer eens met elkaar dan in de rest van ons land. Er is hier overeenstemming over zo’n 90 tot 95 procent van de zaken. Agrarische ondernemers en natuurclubs hebben elkaar gevonden en zijn tevreden over het resultaat. Al in het voortraject hebben zij hun zegje kunnen doen en daar hebben we als gemeente naar geluisterd”, benadrukt hij.

Milieudruk
Het nieuwe beleid is gericht op een viertal ambities: een sterke, duurzame en gevarieerde landbouwsector die bijdraagt aan voedselzekerheid (1), klimaatneutraliteit in 2045 (2), uitbreiding van het areaal natuur (3) en een verhoogde kwaliteit van de woon- en leefomgeving (4). “Daarbij is de insteek dat er perspectief moet zijn voor de landbouw, maar met de keiharde eis dat de milieudruk wordt verlaagd. Dat betekent dus ruimte voor kringlooplandbouw en andere vormen van landbouw. Wij zetten in op vijftien procent biologische landbouw. Maar biologische boeren hebben wel meer ruimte nodig. Dan moet je daar als gemeente faciliterend in zijn. Of wat denk je van gronden rondom de kernen? Als je daar kiest voor grasland, dan kun je verder van de bebouwde kern juist inzetten op meer intensieve veehouderij”, legt hij uit. 

“ZTLO Land van Cuijk zet vol in op innovatie en duurzame vormen van landbouw. Boeren zijn vaak al bereid om te investeren in een beter dierenwelzijn, brandveilige stallen en minder uitstoot, maar door wetgeving worden zij vaak belemmerd. Dat is de wereld op z’n kop. Wij geloven erin om te kijken hoe je dit toch kunt realiseren. Als de uitvoering niet mogelijk is door regelgeving, dan inspireren wij de provincie graag”, lacht Janssen van Gaal.

Het Land van Cuijk is gebaat bij een duurzaam, economisch sterk platteland met ruimte voor natuur en boeren

Toekomstbestendig
Dat de veestapel krimpt, is een gegeven. Maar dat wil volgens Janssen van Gaal niet zeggen dat het Land van Cuijk ‘geen goed voedselsysteem in de lucht moet houden’. “Krimp die hoger ligt dan 30 procent is ongewenst. Veehouderij, landbouw en tuinbouw dienen echter wel in evenwicht te komen met ons bodem- en watersysteem en de natuur. We zetten steeds meer gemeentelijke gronden in om de natuur uit te breiden. We willen toe naar 400 hectare meer natuur over vijftien jaar. Evenwicht betekent echter ook dat iedereen zijn verantwoordelijkheid pakt. Als er stoffen zitten in het water die eruit moeten, dan kun je niet alleen naar de landbouw wijzen. Je hebt ook te maken met water uit de Maas, riooloverstort en industriële lozingen. Als je van die andere partijen niets verwacht, dan is het niet eerlijk tegenover boeren om alleen van hen inspanning te verwachten. Er is in het Land van Cuijk in principe altijd plek voor een boer die door wil en er tegelijkertijd in slaagt de milieudruk te verlagen.”

Ook qua geurbeleid en de inzet van bestrijdingsmiddelen wil het Land van Cuijk ‘een prominente rol vervullen bij het toekomstbestendig maken van de landbouwsector en landelijk gebied’. “We hebben vijftien locaties in kaart gebracht waar woningen tussen meerdere boerenbedrijven in liggen en te maken hebben met geuroverlast. We gaan voor een pragmatische aanpak: zo snel en goed mogelijk oplossen. Per situatie kijken we naar de beste manier. Op een plek waar één bewoner geuroverlast ervaart van meerdere boerenbedrijven, zou je ook de bewoner uit kunnen kopen, zodat de boeren kunnen blijven. Dat idee komt uit de koker van de milieuvereniging. Maar ook met bestrijdingsmiddelen willen we innovatief zijn en vooroplopen”, vertelt Janssen van Gaal. Hij besluit: “Wat mij betreft komt er ook een campus waarbij wij echt gaan testen hoe we de bodem verder kunnen verbeteren. Agro-natuur-wonen of ruimte voor kleine bedrijven en bijzondere woonvormen in het buitengebied zijn eveneens zaken waarmee aan de slag gaan. Het Land van Cuijk is gebaat bij een duurzaam, economisch sterk platteland met ruimte voor de natuur en voor boeren.”