De broers kropen door het oog van Irma en zijn nu in Sambeek

SAMBEEK | De orkaan Irma heeft op het eiland Sint Maarten als een beest huisgehouden. De schade is onmetelijk. Ook scholen werden het kind van de rekening. Met als gevolg dat duizenden kinderen voorlopig geen fatsoenlijk onderwijs meer krijgen. Honderden verlaten daarom het eiland om elders naar school te kunnen gaan. Zoals in Sambeek waar de broers Sylvére (13) en Xavier (11) Carty sinds kort een veilig dak boven hun hoofd hebben. En weer naar school kunnen.

De elfjarige Xavier hangt in de huiskamer voor de tv. Zijn broer zit een eindje verderop achter een computerscherm. Enkele dagen terug zijn ze met een KLM-toestel vanaf Curaçao in Nederland aangekomen. Samen met tientallen andere kinderen van het eiland. In de keuken van de woonboerderij in Sambeek liggen stapels kleding. "Mensen komen spontaan kleding brengen als ze weten dat we twee kinderen van Sint Maarten huis hebben", zegt Antoinette Hendriks (52) die geen moment aarzelde toen haar de vraag werd gesteld of ze de twee broers tijdelijk in huis wilde nemen. Ook haar partner Harrie Pijpers (66) was daar meteen van overtuigd. "Dat doe je gewoon. Daar voer je geen discussie over."
Hendriks en Pijpers kunnen heel goed inschatten hoe de situatie op Sint Maarten na Irma moet zijn. Ze woonden en werkten een jaar of zes op Sint Maarten. Ze waren daar toen in 1995 begin september de orkaan Luis het eiland teisterde. Er viel 170 mm regen, 60 procent van alle woningen werd met de grond gelijk gemaakt, er vielen 9 slachtoffers en de schade op het eiland alleen al was 1,8 miljard dollar.
"Het deed me iets toen ik de berichten over de orkaan te horen kreeg. Het was best emotioneel. Toen we Luis op ons dak kregen, was het daarna opruimen, herstellen en weer verder gaan. Iedereen had schade. Het dak van de buurman lag een eind verderop. dat van ons was opengeklapt. We lachten er zelfs om. Op afstand beleef je het anders, intenser."

De broers Carty vertellen ontspannen wat hen die woensdag 6 september overkwam. Sylvére: "We hebben in ons huis een ruimte waar we kunnen schuilen bij orkanen. Je voelde wel de druk oplopen. Door net als in het vliegveld kauwgom te kauwen, hielden we de oren open. Nee, echt bang was ik niet." Xavier: "Toen het oog van de orkaan boven ons was en het ineens windstil was, moesten we van mama en papa naar de buren rennen. Die hebben een betere schuilruimte. Bij ons waren ruiten en deuren eruit gevlogen. Buiten zagen we de zon schijnen, maar konden niet zien of er al veel was verwoest. Daar hadden we geen tijd voor. Ik zag wel dat er een bus was omgewaaid."

Gevaar geweken
De orkaan woedde van 4.00 uur in de nacht tot 10.00 uur 's morgens. Daarna was het direct gevaar geweken. De inwoners werden vervolgens gesommeerd om zoveel mogelijk binnen te blijven. "We zagen wel dat mensen aan het roven gingen", zegt Sylvére. "Onze scholen zijn zo voor een groot deel helemaal leeggeroofd. Elektronische schoolborden, boeken, tafels en stoelen, alles is weg. De Nederlandse soldaten die er later waren konden niet veel tegen doen. Er waren veel te veel mensen."
Omdat de ouders van de broers en de Sambeekse familie elkaar kennen, werd er snel contact gelegd. Op haar beurt zocht Hendriks vliegensvlug in de buurt naar geschikte scholen voor de twee. Voor Sylvére is het voortgezet school Metameer in Boxmeer geworden, Xavier schuift de komende maanden aan bij basisschool De Peppels in Boxmeer. Hendriks: "We hadden fietsen voor ze nodig. FietsPlus Rob in Boxmeer stelde zomaar twee fietsen ter beschikking. Echt geweldig. Maar fietsen is nog niet het sterkste punt van ze. Dat doen ze op Sint Maarten amper. Ze zijn er hier al enkele keren bij gaan liggen."
De verwachting is dat de twee broers tot tenminste eind dit jaar is Sambeek blijven. We zullen wel zien. Belangrijk is nu dat ze naar school kunnen."