‘De Verlichting’

We zitten in de donkere dagen voor Kerstmis. 

Het beperkte daglicht wordt aangevuld met de vele kerstverlichtingen die overal in het Land van Cuijk opduiken. Vroeger werd een kerstboom naar binnen gehaald en voorzien van kaarsjes. Later kwamen de ouderwetse lampjes. Weet u het nog? Als ie het niet deed, was er één lampje kapot, maar welk? En nu zie je overal de ledverlichting. Die kost weinig energie, dus the sky is the limit. En dat zie je: overal verschijnen uitbundige lichtobjecten, al dan niet knipperend en soms zelfs kerstbomen zonder boom. Overdag zie je dan de leegte des te beter.

De Verlichting – met hoofdletter – was een 18e-eeuwse stroming die rede, wetenschap en individuele vrijheid centraal stelde. Mooi toch! De vraag is of die drie waarden vandaag nog in balans zijn.

We leven in een tijd waarin wetenschap op een Trumpiaanse manier ontkend wordt. En waarin je, als je maatschappelijke thema’s aansnijdt op een feestje, vaak te horen krijgt: “Dè mot ik toch zélf weten.” Of wat milder: “My guilty pleasure”. 

Onlangs fietsten mijn vrouw en ik op een donkere avond van Linden naar Beers. Mijn vrouw wees in de verte en vroeg verbaasd: “Wat is dát daar toch?” Het bleek de verlichting – zonder hoofdletter – bij hotel-restaurant De Bungelaer. Op de website van deze uitspanning staat dat “de natuur de inspiratiebron” is. Dat verdient respect voor die natuur. Toch? Want die natuur daar herbergt talrijke vogelsoorten, maar die hebben wel last van dat al dat licht.

Neem de smient, ook wel fluiteend genoemd. Die heeft een duidelijke scheiding tussen dag en nacht nodig. Kunstlicht verlengt de dag kunstmatig, waardoor zijn biologische klok in de war raakt. Deze vogels slapen minder, herstellen slechter en worden kwetsbaarder. Terwijl hij in goede conditie moet verkeren om in het broedseizoen in Siberië aan de volgende generatie te werken. Hetzelfde geldt voor de wintertaling. En duisternis is ook belangrijk voor de bosuil en de kerkuil, want die jagen in het nachtelijk duister, omdat in het donker de muizen veilig zijn ….. denken ze. 

Ik hoop dat na de kerstperiode de periode van Verlichting doorbreekt. Dat rede en wetenschap het winnen van het “ikke, ikke en de rest…”. We zullen het zien. 

Rest mij u allen een fijne kerst en een gezond nieuwjaar toe te wensen.

Geert Verstegen
Milieuvereniging Land van Cuijk
www.mlvc.nl