‘Regels zijn er niet voor niets: wie houdt het voetpad vrij?’

De afgelopen jaren hoorden we vanuit de platforms van Toegankelijk Land van Cuijk regelmatig klachten van inwoners en mensen met een beperking over geblokkeerde voetpaden. Daarbij kwam steeds dezelfde vraag naar voren: waarom treedt de gemeente niet of onvoldoende op tegen auto’s, fietsen, overhangende heggen, terrassen, reclameborden en andere obstakels die de doorgang belemmeren?

De reacties op dat gebrek aan handhaving waren soms heel stellig. “De gemeente moet gewoon handhaven.” Of: “De overtreders moeten streng aangepakt worden. Een paar flinke boetes en het is afgelopen.”

Ik begrijp die reacties. Zeker als je met je rolstoel of rollator niet over een trottoir kunt omdat er een auto staat. Of wanneer een overhangende heg, een reclamebord, een terras of een afvalbak ervoor zorgt dat je de rijbaan op moet, soms op drukke 50 km-wegen.

Voor iemand die goed ter been is, zijn dat kleine ongemakken. Je loopt eromheen. Maar met een rolstoel, rollator of visuele beperking kan zo’n obstakel betekenen dat je niet verder kunt.

Handhaving behoort tot de normale taken van de overheid en is nodig om ervoor te zorgen dat regels ook worden nageleefd. Natuurlijk kan niet overal tegelijk worden gehandhaafd en moeten er keuzes worden gemaakt. De vraag is dus ook welke prioriteiten de gemeente stelt. Welke plaats krijgt toegankelijkheid daarbij?

Handhaving blijft mensenwerk: vaak moet een boa of politieagent beoordelen of aanspreken, waarschuwen of optreden nodig is. Maar uiteindelijk moet de gemeente ervoor zorgen dat regels die onze veiligheid en toegankelijkheid beschermen ook worden gehandhaafd. Anders blijven het regels op papier. Dat betekent niet dat iedere overtreding meteen met een boete moet worden bestraft. Aanspreken en waarschuwen horen ook bij handhaven, maar als dat niet helpt, moet er worden opgetreden.

Tegelijkertijd kunnen we zelf ook bijdragen aan toegankelijke voetpaden. Even kijken of iemand met een rolstoel of rollator nog langs onze auto kan. De heg op tijd snoeien. De fiets of afvalbak niet midden op het trottoir zetten. Als ondernemer zorgen dat er voldoende ruimte overblijft.

Een toegankelijk voetpad begint dus ook met rekening houden met elkaar.

Maar wat heb je aan een prima voetpad en een goede inrichting van de openbare ruimte als iedereen zijn eigen regels hanteert?

Misschien moeten we daarom niet alleen vragen óf er gehandhaafd moet worden, maar vooral wanneer en hoe. Kunnen boa’s niet slimmer en gerichter handhaven op plaatsen waar het regelmatig of altijd misgaat? Eerst aanspreken en waarschuwen waar dat kan, maar optreden waar dat nodig is.

Want uiteindelijk gaat het erom dat iedereen zich veilig over het voetpad kan verplaatsen naar school, het werk, de huisarts, familie, de winkel, het gemeenschapshuis of gewoon naar een plek waar je graag wilt zijn.

Iedereen moet zelfstandig op pad kunnen en gewoon mee kunnen doen. Ja toch?

Guus Fonteijn, Penningmeester en Secretaris ad interim

Stichting Toegankelijk Land van Cuijk