Onvergetelijk verleden: De Boerenbruiloft

Iets doen, zo belangrijk dat het niet meer vergeten wordt. Soms gebeurt dit met opzet, soms gaat het vanzelf. De boerenbruiloft op de maandag van carnaval was misschien wel van beiden een voorbeeld. Al enige jaren voor de eerste boerenbruiloft in 1977 dacht het bestuur van de Nölers na over een invulling ervan. “We gaan de maandag invullen met een Brabantse Boerenbruiloft”, moet iemand (waarschijnlijk Ad Cooijmans) gebruld hebben. Zo gebeurde. De inmiddels geïnstalleerde commissie Boerenbruiloft van de Nölers zou via de Boerenbruiloft laten zien dat Cuijk Brabants is, dan wel moet zijn. “We gaan geschiedenis schrijven!”

Door: H. Peters en F. Wulterkens (Cuijks Archief)

Gerrit van den Akker en Mientje van Stiphout zullen herinnerd worden als het eerste boerenechtpaar Hannus en Drika. De namen zijn ontleend aan een bestaand Cuijks boerenechtpaar, Hannus en Drika Jilissen van de Beerseweg. De huwelijksplechtigheid werd een groot succes. Het boerenpaar verscheen in deftig zwart, witte pofmuts en grijze schort. Een groot aantal Cuijkenaren had zich ook in typisch Brabantse kledij gestoken, op z’n paasbest zelfs. Het boerenpaar werd vervoerd in een witte huifkar, getrokken door een ‘Bels’ perd. 

In de stoet liepen ook nog fraaie historische kostuums dragende leden van het St. Sebastianusgilde uit Vianen, ruiters van de Maasruiters en Cuijkse bakkers met een vijf meter lang krentenbrood. Muzikaal werd het opgetuigd door hofkapel De Houwers en de Blaozers en de Durdouwers uit St. Agatha. Veel Brabantser konden ze het niet maken. Maar liefst vier veldwachters, met echte sabels en uniformen, zouden de orde bewaken. De uniformen werden eerste nog gehuurd, later kregen ze een eigen veldwachterskleding, gemaakt door Tiny van Oostrum. De sabels, gekocht op een rommelmarkt in België, waren zó echt dat de politie een vergunning moest afgeven om ze in het openbaar te mogen dragen.

In de Grotestraat stonden lange tafels voor de bruiloftsgasten. Daar werd ‘boeremoes’ geserveerd en ‘brandewien mit suuker’. Voor de bereiding konden de koks terecht in de keuken van het bejaardencentrum Porta Caelie. Het krentenbrood werd uiteraard met goeie botter bestreken. Het bruidspaar werd uitgebreid gefêteerd in de Korenbeurs, toegezongen door Zang Veredelt, dans van volksdansvereniging Debka, muziek van de kapellen en veel felicitaties, soms met echt boerencadeaus.

De geschiedenis herhaalt zich
Een feest van formaat, dat mocht geen eenmalige gebeurtenis zijn. De opzet is daarna hetzelfde gebleven. Voor het feest werd een tent geregeld, die kwam op de plek van boerenstamcafé De Gouden Leeuw. De eerste jaren zonder vloer, dus aanmodderen, en zonder toilet! De heren konden het uitgewerkte bier nog wel kwijt in het struikgewas rondom de tent, de dames waren echter aangewezen op de nabije café’s. In de tent bleef het een groot feest, de Döpkes zongen luidkeels, Debka danste dat het een lieve lust was, De Houwers en de Bloazers en de Durdouwers zorgden voor de muziek. Was er even geen muziek, dan hief Harry Kroezen zijn lijflied aan: “Dur zulle altied boer blieve, dur zulle altied boere zien.”

Zo kun je tot in lengte der dagen doorgaan. Om een lang verhaal kort te maken: Ad Cooymans, de urste Boer den Beste, moest ervoor zorgen dat in aanwezigheid van het boerenpaar een vruchtbaarheidsboom geplant werd. Op de een of andere manier moet dit geleid hebben tot de geboorte van de ‘Oerboer’. Aan de Veldweg stond de stadsboerderij van moeder van de Cruysen en haar zoon Huub. Louis de Wijze kwam op het idee Huub te benoemen tot Kuukse Oerboer. Huub vond dit een schitterend idee en vanaf dat moment was de boerderij aan de Veldweg het startpunt van de optocht naar de woning van de bruid. Die ging daarna verder naar het gemeentehuis en dan naar de boerentent. Alles wat boer is of zich zo voelt kon aansluiten bij de bruiloftsstoet.

Af en toe werd er ook een huwelijk ‘officieel’ voltrokken, dat huwelijk is dan geen geintje. In 1979 trouwen Piet Timmers en Wesselien Gademan, in 1980 gevolgd door Frans Linssen en Tonneke Thoonen. Ook zij mochten delen in de traditie: trouwringen ter grootte van een armband (gemaakt door Harry Kroezen) in ontvangst nemen.

Aan geschiedenis komt geen einde, aan ‘tradities’ wel.
De locaties veranderden in de loop der jaren naar het ‘pleintje’ achter Timmers en later naar de Schouwburg. Andere personen gaven aanvulling aan de diverse functies, muziek, etc. en in 2020 was het laatste boerenbruidspaar Jan en Jos een feit.

Het afnemende aantal steeds ouder wordende deelnemers zal daaraan debet geweest zijn. De jeugd heeft een heel andere invulling aan carnaval gegeven, zie de Elfkroegentocht, een nieuwe traditie.

Website: www.cuijksarchief.nl