Waarom mannen zo laat aankloppen met seksuele klachten

BOXMEER | Bij huisartsen en GGD-poli’s is het een bekend beeld: vrouwen komen met vragen over seksuele gezondheid, mannen komen pas als iets echt niet meer weggaat. Branderigheid bij het plassen, afscheiding, een plekje dat blijft zitten. Soms weken later dan nodig.

Dat uitstel is niet onschuldig. Een chlamydia-infectie geeft bij mannen vaak weinig of geen klachten, maar wordt intussen wel doorgegeven. Gonorroe en syfilis idem. Testen is daarmee minder een kwestie van je zorgen maken, en meer van weten waar je aan toe bent.

Wat een SOA-test eigenlijk inhoudt

Een test bestaat meestal uit een urinemonster, een buisje bloed en soms een uitstrijkje van keel of anus, afhankelijk van waar je seks mee had en op welke manier. Getest wordt doorgaans op chlamydia, gonorroe, syfilis en HIV. Bij klachten kan de huisarts gericht aanvullen.

Testen kan bij de huisarts of bij de GGD. Via Sense, het landelijke spreekuur voor mensen tot 25 jaar, is de test bij de GGD kosteloos; daarboven gelden andere voorwaarden en kan de huisartsroute via de zorgverzekering lopen. Voorwaarden en eigen risico verschillen per situatie, dus check dat vooraf even.

Uitslagen komen meestal binnen een week. Bij een positieve uitslag volgt behandeling, vaak met antibiotica, plus het verzoek om recente partners in te lichten. Dat laatste kan ook anoniem via een online waarschuwingsdienst.

Prikken die je vergeet

Hepatitis B zit in het Rijksvaccinatieprogramma voor kinderen geboren vanaf 2011, maar wie ouder is heeft die prik vaak niet gehad. Voor mannen die seks hebben met mannen bieden GGD-en vaccinatie tegen hepatitis A en B aan, en sinds de uitbraken ook tegen mpox. Wie tot een risicogroep behoort, krijgt dat aanbod meestal via de GGD of via de website mantotman.nl, waar het aanbod per regio staat uitgelegd.

PrEP, PEP en het condoom dat niemand meer noemt

PrEP is medicatie die je vóór blootstelling neemt om HIV te voorkomen; PEP is de noodbehandeling die binnen 72 uur na een risicocontact gestart moet worden. PEP is echt spoed: bellen met de huisartsenpost of de spoedeisende hulp, niet wachten tot maandag.

Het condoom blijft ondertussen het enige middel dat naast HIV ook chlamydia, gonorroe en syfilis tegenhoudt. PrEP doet dat niet. Dat onderscheid raakt bij mannen die PrEP gebruiken nog wel eens ondergesneeuwd, terwijl driemaandelijkse controle juist bij die groep hoort.

Ook rond soloseks komen praktische vragen langs waar weinig over gesproken wordt: schoonmaak en materiaalkeuze van hulpmiddelen, van glijmiddel op waterbasis tot een pocket pussy, bepalen mede of huid en slijmvliezen heel blijven. Het landelijk beleid rond preventie en voorlichting staat overzichtelijk beschreven bij Loket Gezond Leven.

Meer dan infecties

Seksuele gezondheid gaat ook over anticonceptie. Mannen laten dat gesprek vaak bij hun partner liggen, terwijl een vergeten pil of een gescheurd condoom een gedeeld probleem is. De morning-afterpil is bij de apotheek verkrijgbaar en werkt het best binnen 24 uur.

Verder speelt de vraag of iets vrijwillig gebeurde. Grensoverschrijding en seksueel geweld overkomen ook mannen, en de drempel om dat te melden ligt daar nog hoger. Het Centrum Seksueel Geweld is dag en nacht bereikbaar, ook voor iemand die twijfelt of het wel ‘erg genoeg’ is.

En dan de gesprekken die thuis stroef verlopen. Over hoe ingewikkeld intimiteit kan zijn, verscheen eerder een lezenswaardige beschouwing over intieme relaties en communicatie.

Waar je terechtkunt

Kort samengevat: bij klachten of twijfel is de huisarts het eerste adres. Wie jonger is dan 25, kan terecht bij het Sense-spreekuur van de GGD. Voor mannen die seks hebben met mannen staat de informatie over testen en vaccineren gebundeld op mantotman.nl. Anoniem online advies vragen kan bij alle drie.

Bij interesse of vragen: de GGD Hart voor Brabant is bereikbaar via het regionale nummer op hun website, op werkdagen tijdens kantooruren.

Testen is minder een kwestie van zorgen maken, en meer van weten waar je aan toe bent.

Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als je een tijd geen seks hebt? Medisch gezien weinig alarmerends: er is geen bewijs dat onthouding schade veroorzaakt. Sommige mannen merken wel effect op stemming of slaap, anderen niets. Hoe vaak is gezond? Er bestaat geen norm. De gezonde frequentie is de frequentie waar beide partners zich prettig bij voelen; ontevredenheid over het verschil is meestal het echte probleem, niet het getal. Op welke leeftijd is de zin het grootst? Gemiddeld piekt het bij mannen in de late tienerjaren en twintiger jaren, maar de spreiding is enorm. Zin die plotseling wegvalt, kan wijzen op stress, medicatiegebruik, een schildklierprobleem of een laag testosteron, en is daarmee een reden voor een afspraak. En zeven tips voor een beter seksleven? De praktische versie: praat erover, plan tijd in, zorg voor voldoende slaap, beperk alcohol, beweeg, laat klachten als erectieproblemen nakijken, en gebruik glijmiddel.